Borsa

VİOP Nedir?

VİOP Nedir

Yatırıma başlayacak olan birçok kişinin ismini duyduğu VİOP nedir? Yazımızın detayında okuyabilirsiniz.

Borsa’da vadeli olan finansal enstrümanlarla işlem yapılan VİOP piyasasında, bireysel ve kurumsal müşteriler işlem görmektedir. VİOP sözcüğü Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nın kısaltılmışıdır. Bu piyasa aynı zamanda popüler türev piyasası olarak tanımlanmaktadır. Yerli ve yabancı yatırımcıların türev ürünlerle yatırım gerçekleştirebileceği kaldıraç uygulanan bir piyasadır.

SPK (Sermaye Piyasası Kurulu) VİOP’la ilgili şöyle bir tanımlama kullanmaktadır: VİOP, Borsa İstanbul bünyesi içerisinde işlem gören çeşitli sermaye piyasası araçları üstünde düzenlenen vadeli işlemler ve opsiyon sözleşmeleriyle, diğer tüm türev araçlarının elektronik platformlar aracılığıyla alım v satım işlemlerinin gerçekleştirildiği piyasaya denilmektedir.


VİOP piyasalarında gelişmiş çeşitli finansal ürünler ile türev enstrümanlar işlem görmektedir. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası, bireysel ve kurumsal birçok yatırımcının son yıllarda popüler piyasaları arasına girmeyi başarmıştır. İşlem hacminde ciddi bir büyüme meydana gelen VİOP, Türk finansal piyasasının dünya piyasalarına entegre olabilmesi adına hızla büyüyerek, uluslararası bir süpermarket olma yolunda hızlı bir şekilde ilerlemektedir.

VİOP’ta Hangi Türevler İşlem Görmektedir?

VOB yani Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası, işlemlerini Borsa İstanbul çatısı altında bulunan VİOP (Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası) altında sürdürmektedir. Bu sayede bütün vadeli işlemler ile opsiyon sözleşmeleri VİOP’ta tek bir platform aracılığıyla işlemleri görmektedir.

Vadeli bir piyasada işlem gören ürünlerin daha iyi analiz edilebilmesi adına türev ürünlerden neyin kast edildiğinin bilinmesi gerekmektedir. Genel itibariyle türev ürünler vadeli işlem piyasalarında yatırım yapılan, bir başka varlıktan türetilmiş ve değerleri dayanak varlık doğrultusunda oluşmuş ürünlerdir. Türev ürünlerin dayanak varlıkları, kıymetli madenler, pariteler, endeksler, zirai emtialar, faizler, tahviller, hisse senetleri ve endeksler de dahil olmak üzere birçok farklı konudan oluşabilir.

Vadeli İşlem Sözleşmeleri ve Türev Ürünler

VİOP’ta işlem görmekte olan tüm vadeli işlem sözleşmelerinin özelliklerine dair SPK tarafından belirlenmiş kurallar bulunmaktadır. Sermaye Piyasası Kurulu vadeli işlem sözleşmeleri örneklerini yurt dışında bulunan benzer piyasalarla uyumlu biçime getirmiştir.

Vadeli işlem sözleşmesi, sermaye piyasasında işlem yapılan finansal ve ekonomik ürünleri, kıymetli madenleri veya dövizi önceden belirlenmiş olan bir vade dahilinde, belirli bir fiyatla ve belirli miktarlarda, belirli niteliklerde ya da finansal gösterge biçimindeki sermaye piyasası aracının, kıymetli madenin, malın ve dövizin alımı ya da satımına dair yükümlülükleri belirleyen sözleşmedir.

Vadeli işlem sözleşmelerinin dört anda unsuru bulunmaktadır. Bunlar;

  1. Miktar
  2. Vade
  3. Nitelik
  4. Fiyat olarak belirlenmiştir.

Tüm küresel piyasalar, yerel piyasalar ve VİOP’ta işlem yapılan vadeli işlem sözleşmeleri bu unsurlar çerçevesinde standart bir hale getirilmiştir. Bireysel ve kurumsal tüm yatırımcılar VİOP’ta işlem görürken aynı ürünlerde aynı standart özelliklerle kaldıraçlı biçimde alım satım yatırımları yapabilir.

VİOP Neden Tercih Edilmelidir?

Borsa İstanbul çatısının içerisinde faaliyetlerini sürdüren vadeli piyasalarda bireysel ve kurumsal yatırımcılar kaldıraç avantajı, risk yönetimi, risk transferi benzeri birçok avantajlı işlem özelliğine sahiptir. VİOP piyasası yatırımcıların ihtiyaçları doğrultusunda pek çok talebe cevap verebilmektedir. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda gerçekleştirilen yatırımlarda kullanılan avantajlı işlem özelliklerinden bazıları aşağıdaki gibi sıralanmaktadır.

VİOP’un, türev ürünlerin ve vadeli piyasaların yatırımcılara sağladığı en önemli hizmetlerden bazıları şunlardır;

  1. Risk Yönetimi,
  2. Kaldıraçlı İşlemler,
  3. Portföy Yönetimi ve Çeşitlendirmesi,
  4. Spot piyasalara kıyasla daha düşük teminat rakamlarıyla aynı miktar dayanak varlığa yatırımlar gerçekleştirebilme ve getiri yaratabilme gibi avantajlar sayılabilir.

VİOP’ta Yatırım Nasıl Yapılır?

VİOP işlemleri için yatırım gerçekleştirmek isteyen bir kişi SPK tarafından lisanslandırılmış Türev Araçlarının Alım Satım işlemlerine aracılık edebilecek yetki belgesine sahip bir aracı kurumla anlaşmak suretiyle yatırımlarını gerçekleştirebilir. İmzalanan sözleşmenin ardından aracı kurum tarafından verilen trader programı ile yatırım işlemleri kolayca yapılabilmektedir.

Forex ile VİOP Arasındaki Farklar

Forex piyasaları ve VİOP arasında belli başlı temel farklar bulunmaktadır. Bunları sıralamak gerekirse;

  1. VİOP’un organize bir piyasa olmasına karşın Forex piyasaları organize piyasalar değildir.
  2. Forex piyasalarında dünya üzerindeki önde gelen hisse senetleri, emtialar, dövizler ve CFD’ler üzerinde alım satım işlemleri gerçekleştirilirken VİOP’ta vadeli işlemler ve opsiyon sözleşmeleri alım satımları yapılmaktadır.
  3. VİOP’ta Forex’teki gibi kaldıraçlı işlemler yapılmaktadır. Geçmiş zamanlarda arada kaldıraç oran farkı olsa da SPK tarafından bu fark ortadan kaldırılmış Forex piyasalarında da VİOP gibi 1/10 kaldıraç oranı uygulanmıştır.
  4. Tezgah üstü bir piyasa olan Forex’te ürün fiyatları farklılık gösterebilirken, VİOP’un organize bir borsa olması sebebiyle ürünlerin tek bir fiyatı bulunmaktadır.


Yorum Yap